Τα ελληνικά νοικοκυριά έχουν λιγότερα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, όπως καταθέσεις μετοχές και ομόλογα, από το μέσο ευρωπαϊκό νοικοκυριό και επενδύουν πολύ πιο συντηρητικά από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους. Οι διαφορές είναι μεγάλες τόσο σε απόλυτα όσο και σε σχετικά μεγέθη.
Σε απόλυτα μεγέθη, ο μέσος Έλληνας κατέχει λιγότερα από τα μισά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε σύγκριση με τον μέσο Ευρωπαίο, ενώ το συνολικό απόθεμα ισοδυναμεί με 145% του ΑΕΠ, έναντι του 212% που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος των 212%.
Οι διαφορές μεταξύ Ελλάδας και Ευρώπης δεν σταματούν μόνο στα επίπεδα του ρευστοποιήσιμου πλούτου αλλά επεκτείνονται και στο πως αυτό αξιοποιείται. Τα ελληνικά νοικοκυριά διατηρούν το 50,4% των χρηματοοικονομικών περιουσιακών τους στοιχείων σε μετρητά και καταθέσεις, ποσοστό πολύ υψηλότερο από το αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο του 31,6%.
Τα ασφαλιστικά προϊόντα και τα συνταξιοδοτικά ταμεία αντιπροσωπεύουν μόλις το 5,8% του χαρτοφυλακίου των ελληνικών νοικοκυριών, έναντι 27,8% στην υπόλοιπη ΕΕ, ενώ τα αμοιβαία κεφάλαια συγκεντρώνουν 6,3% έναντι 11,1%.
Ο μέσος Έλληνας αποδεικνύεται πολύ πιο συντηρητικός από τον μέσο Ευρωπαίο προτιμώντας την ασφάλεια από την επενδυτική απόδοση, σημειώνει χαρακτηριστικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην έκθεση για την ελληνική οικονομία που εκδόθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού εξαμήνου.
Ευνοϊκό φορολογικό πλαίσιο
Μάλιστα, σύμφωνα με την Κομισιόν η περιορισμένη συμμετοχή των Ελλήνων ιδιωτών επενδυτών στις κεφαλαιαγορές δεν οφείλεται σε κάποια έλλειψη διαθέσιμων επενδυτικών προϊόντων, καθώς η ελληνική αγορά διαθέτει επαρκή ποικιλία τέτοιων προϊόντων για τον μέσο ιδιώτη επενδυτή. Ωστόσο, το ενδιαφέρον παραμένει χαμηλό και τα αίτια -σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή- εντοπίζονται κυρίως στις επιπτώσεις της κρίσης χρέους, κατά την οποία πολλοί υπέστησαν σημαντικές ζημίες, σε συνδυασμό με το χαμηλό διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών και τη γενική αποστροφή στον κίνδυνο. Σημαντικό ρόλο παίζει και η προτίμηση στην ακίνητη περιουσία.
Και όλα αυτά ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κρίνει πως το ελληνικό φορολογικό πλαίσιο σε ορισμένες κατηγορίες είναι ιδιαίτερα ευνοϊκό. Χαρακτηριστικά αναφέρεται πως δεν υπάρχει φόρος υπεραξίας επί των πωλήσεων μεριδίων αμοιβαίων κεφαλαίων και άλλων ΟΣΕΚΑ (UCITS) με έδρα στην ΕΕ, ενώ ο παρακρατούμενος φόρος επί των μερισμάτων ανέρχεται σε μόλις 5%.
Στο μ.ο της ΕΕ η χρηματοοικονομική παιδεία
Η αποστροφή προς τις επενδύσεις δεν οφείλεται όπως φαίνεται και σε έλλειψη γνώσεων. Ο συνολικός δείκτης χρηματοοικονομικής παιδείας της Ελλάδας ανέρχεται σε 45, οριακά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο των 45,5, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ, και παρουσιάζεται συγκρίσιμος με τον μέσο όρο 19 χωρών-μελών της ΕΕ. Όμως, σε επιμέρους δείκτες, όπως το ποσοστό ενηλίκων που κατέχουν συνταξιοδοτικά ή επενδυτικά προϊόντα, η χώρα υστερεί ακόμη σε σχέση με ευρωπαϊκούς εταίρους. Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι ελληνικές αρχές έχουν υιοθετήσει εθνική στρατηγική χρηματοοικονομικής παιδείας και ξεκίνησαν στοχευμένες παρεμβάσεις στον τομέα αυτό.
